Według danych WHO liczba osób dorosłych z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej przekroczyła 540 milionów. Coraz więcej mówi się o diecie, aktywności fizycznej i naturalnych produktach, które mogą wspierać organizm w utrzymaniu prawidłowego poziomu glukozy we krwi.

Zanim pojawi się pytanie o to, jak działa konkretny produkt, warto zrozumieć, czym w ogóle jest glikemia i jakie procesy odpowiadają za jej stabilność.

Czym jest glikemia i jak organizm ją reguluje?

W tym artykule chcemy skupić się na suplementach (głównie na jednym z najpopularniejszych), które mogą wspomagać nasze działania wdrażane z myślą o gospodarce węglowodanowej. Jednak nim przejdziemy dalej, musimy bardzo krótko wyjaśnić jedno z najważniejszych pojęć, które jest z nią związane.

Glikemia oznacza stężenie glukozy – czyli cukru – we krwi. Można wyróżnić między innymi glikemię na czczo, poposiłkową czy przygodną. [2, 3]

Samo pojęcie nie wiąże się z żadną chorobą. Odnosi się do ilości glukozy krążącej w krwioobiegu, która stanowi podstawowe źródło energii dla komórek. Znaczenie ma natomiast zakres, w jakim ten poziom się utrzymuje. [2, 3]

U osób zdrowych glikemia zazwyczaj mieści się w granicach 70-99 mg/dl. [4, 5] Stabilność poziomu glukozy zależy od równowagi między jej wchłanianiem z pożywienia a wykorzystywaniem przez organizm. Wpływa na to skład naszej diety, ale też sposób, w jaki komórki potrafią przetwarzać i magazynować energię. [2, 3, 6]

W kontroli glikemii bierze udział wiele enzymów i hormonów, jednak najważniejsze z nich to insulina i glukagon.

• Insulina odpowiada za obniżanie poziomu glukozy we krwi – umożliwia transport cząsteczek cukru z krwioobiegu do komórek, gdzie zostają wykorzystane jako źródło energii lub zmagazynowane w postaci glikogenu w wątrobie i mięśniach. [6]
• Glukagon działa odwrotnie – jego stężenie rośnie, gdy poziom glukozy spada, na przykład między posiłkami lub podczas snu. Hormon pobudza wątrobę do uwalniania zmagazynowanej glukozy, by utrzymać jej stałe stężenie we krwi. [6]

Nieprawidłowości w tym zakresie mogą rozwinąć się, jeśli będziemy przewlekle narażeni na czynniki (związane ze zdrowiem lub stylem życia), które przeważą tę równowagę na jedną ze stron – wtedy, gdy nasza dieta jest nieodpowiednio zbilansowana i pojawia się w niej bardzo dużo cukrów prostych albo wtedy, gdy któryś z mechanizmów naszego metabolizmu nie działa w odpowiedni sposób. [3, 6]

Styl życia, dieta i suplementacja a glikemia

Mając już podstawową wiedzę o tym, jak organizm utrzymuje równowagę w gospodarce węglowodanowej, możemy przyjrzeć się temu, co może te procesy wspierać.

Najważniejsza pozostaje dieta. Wskazane jest, by w leczeniu i profilaktyce zaburzeń związanych z gospodarką węglowodanową zwracać uwagę na sposób komponowania posiłków pod względem indeksu i ładunku glikemicznego. [7] Utrzymywanie glikemii na odpowiednim poziomie wspiera również obecność błonnika, białka i zdrowych tłuszczów w codziennym jadłospisie. [2, 3] Przy tym nawet dobrze zbilansowany jadłospis warto uzupełniać przemyślaną suplementacją.

Obok tego pojawia się regularna aktywność fizyczna. Już umiarkowany wysiłek zwiększa wrażliwość tkanek na insulinę. Nawet krótki, około 10-minutowy spacer po jedzeniu może sprzyjać lepszej glikemii poposiłkowej. [3, 8]

Dodatkowo część osób sięga po suplementy diety, które zawierają składniki przebadane pod kątem metabolizmu węglowodanów – w tym chrom, berberynę, kwas alfa-liponowy  czy właśnie ocet jabłkowy. [9-11] Trzeba jednak pamiętać, że część substancji może wchodzić w interakcje z lekami przeciwcukrzycowymi.

Co łączy ocet jabłkowy z kontrolą glikemii?

Ocet jabłkowy jest jednym z częściej wymienianych składników w dyskusjach na temat naturalnego wsparcia gospodarki węglowodanowej. Faktycznie właściwości hipoglikemizujące octu były i wciąż są analizowane w licznych badaniach. [12-14]

Wnioski z tych obserwacji często trafiają do artykułów i postów w mediach społecznościowych, w których ocet jabłkowy przedstawia się jako prosty sposób na „obniżenie cukru”. Czy słusznie? Owszem, wyniki wielu (wspomnianych wyżej i szczegółowo opisanych poniżej) badań wskazują na pewien potencjał w tym zakresie, ale należy zauważyć, że samodzielnie nie zastąpią połączenia wszystkich metod zalecanych w kontroli glikemii. [3, 4]

Zainteresowanie piciem octu jabłkowego wynika również z tego, że produkt uchodzi za naturalny – a więc jest postrzegany jako łagodny i powszechnie dostępny. Łączy w sobie cechy, które faktycznie mogą przyciągać uwagę osób dbających o dietę i zdrowie metaboliczne.

Czy wyniki badań faktycznie to potwierdzają? Co dokładnie można z nich wywnioskować?

Ocet jabłkowy w badaniach – co dokładnie zaobserwowano?

W badaniach eksperymentalnych najczęściej oceniano wpływ spożycia octu jabłkowego bezpośrednio przed posiłkiem zawierającym skrobię lub cukry proste. Na podstawie dostępnych publikacji możemy wskazać kilka obszarów, w których spożycie octu jabłkowego wiązało się z korzystnymi zmianami parametrów związanych z glikemią:

• w publikacji z 2025 roku wykazano, że spożycie octu jabłkowego wiąże się z obniżeniem glikemii na czczo u osób z cukrzycą typu 2; [12]
• w randomizowanym badaniu z 2019 roku, które zostało przeprowadzone wśród pacjentów z cukrzycą typu 2 i dyslipidemią (zaburzeniami związanymi z gospodarką lipidową – cholesterolem) zaobserwowano poprawę wyników glikemii poposiłkowej. Efekty były widoczne po kilku tygodniach regularnego spożycia octu jabłkowego – mimo braku wdrożenia istotnych zmian w sposobie żywienia uczestników; [13]
• metaanaliza opublikowana w 2021 roku wskazała na niewielkie, ale statystycznie istotne obniżenie poziomu hemoglobiny glikowanej (HbA1c) – wskaźnika długoterminowej kontroli glikemii – u osób spożywających ocet jabłkowy w porównaniu z grupami kontrolnymi; [14]
• w części analiz odnotowano poprawę wrażliwości tkanek na insulinę. Wyniki mogą sugerować potencjalny wpływ octu jabłkowego na procesy związane z wykorzystaniem glukozy przez komórki. [12, 14]

Picie octu a suplement diety – dlaczego to nie to samo i co jest bezpieczniejsze?

Chociaż większość badań dotyczyła spożycia octu jabłkowego w formie płynu, warto zaznaczyć, że taka praktyka budzi liczne kontrowersje – szczególnie przy długotrwałym stosowaniu. Picie nierozcieńczonego octu może uszkadzać szkliwo zębów i podrażniać błonę śluzową żołądka. [15, 16]

Standaryzowana forma suplementu diety – np. kapsułki popijanej dużą ilością płynów – ułatwia kontrolowanie przyjmowanej dawki i eliminuje ryzyko podrażnień typowych dla płynnej formy. Dla wielu osób to wygodniejsza i bezpieczniejsza opcja, szczególnie gdy ocet jabłkowy ma stanowić element codziennej rutyny wspierającej metabolizm węglowodanów.

Czy ocet jabłkowy ma inne właściwości?

Tak jak pisaliśmy – ocet jabłkowy najczęściej jest postrzegany wyłącznie przez pryzmat wpływu na poziom glukozy. Wiemy jednak, że w jego składzie znajdują się składniki o szerszym spektrum działania. Jakie?

Ocet jabłkowy zawiera liczne związki bioaktywne (m.in. polifenole, kwasy organiczne, witaminy i fruktooligosacharydy), które decydują o jego prozdrowotnym potencjale. [17]

Wysoka zawartość naturalnych przeciwutleniaczy wiąże się z działaniem antyoksydacyjnym. Szeroko opisywany efekt działania antyoksydantów odpowiada za neutralizację wolnych rodników, ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym i spowolnienie procesów starzenia. [17]

W badaniach wykazano także, że octy owocowe mogą wspierać prawidłowe ciśnienie krwi, korzystnie wpływać na profil lipidowy, wspomagać układ odpornościowy i stan naczyń krwionośnych. [17]

Bibliografia

1. Magliano, D. J., & Boyko, E. J. (2021). IDF diabetes atlas.
2. Rychlik, E., Stoś, K., Woźniak, A., Mojska, H. (2024). Normy żywienia dla populacji Polski. Warszawa: Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy.
3. Gawęcki, J. (2022). Żywienie człowieka. Tom 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
4. PTD. (2023). Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą – 2024. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Journal of the Diabetes Poland, 4(3-4).
5. American Diabetes Association. (2026). Diabetes Diagnosis. Pobrane z: https://diabetes.org/about-diabetes/diagnosis
6. Kraus, H. (2019). Fizjologia żywienia. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
7. Kowalska-Bąbik, J. (2025). Wykorzystanie indeksu i ładunku glikemicznego w praktyce, NCEŻ. Pobrane z: https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/wykorzystanie-indeksu-i-ladunku-glikemicznego-w-praktyce/
8. Hashimoto, K., Dora, K., Murakami, Y., Matsumura, T., Yuuki, I. W., Yang, S., & Hashimoto, T. (2025). Positive impact of a 10-min walk immediately after glucose intake on postprandial glucose levels. Scientific Reports, 15(1), 22662.
9. National Institutes of Health (NIH). (2022). Chromium. Pobrane z: https://ods.od.nih.gov/factsheets/Chromium-HealthProfessional/
10. Lewgowd, W., & Stańczak, A. (2025). Skuteczność berberyny w wybranych chorobach metabolicznych. Gabinet Prywatny, 303(5), 29-38.
11. Capece, U., Moffa, S., Improta, I., Di Giuseppe, G., Nista, E. C., Cefalo, C. M., … & Mezza, T. (2022). Alpha-lipoic acid and glucose metabolism: A comprehensive update on biochemical and therapeutic features. Nutrients, 15(1), 18.
12. Arjmandfard, D., Behzadi, M., Sohrabi, Z., & Mohammadi Sartang, M. (2025). Effects of apple cider vinegar on glycemic control and insulin sensitivity in patients with type 2 diabetes: A GRADE-assessed systematic review and dose–response meta-analysis of controlled clinical trials. Frontiers in Nutrition, 12, 1528383.
13. Gheflati, A., Bashiri, R., Ghadiri-Anari, A., Reza, J. Z., Kord, M. T., & Nadjarzadeh, A. (2019). The effect of apple vinegar consumption on glycemic indices, blood pressure, oxidative stress, and homocysteine in patients with type 2 diabetes and dyslipidemia: A randomized controlled clinical trial. Clinical nutrition ESPEN, 33, 132-138.
14. Hadi, A., Pourmasoumi, M., Najafgholizadeh, A., Clark, C. C., & Esmaillzadeh, A. (2021). The effect of apple cider vinegar on lipid profiles and glycemic parameters: a systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. BMC complementary medicine and therapies, 21(1), 179.
15. Anderson, S., Gonzalez, L. A., Jasbi, P., & Johnston, C. S. (2021). Evidence that daily vinegar ingestion may contribute to erosive tooth wear in adults. Journal of medicinal food, 24(8), 894-896.
16. Nakao, K. I., Ro, A., & Kibayashi, K. (2014). Evaluation of the morphological changes of gastric mucosa induced by a low concentration of acetic acid using a rat model. Journal of forensic and legal medicine, 22, 99-106.
17. Uram-Dudek, A., Wajs, I., & Paradowska, K. (2023). Analiza właściwości antyoksydacyjnych fermentowanych żywych octów owocowych. Herbalism, 9(1).

Celem wpisów na blogu jest przedstawienie informacji, poglądów, opinii opartych na wynikach prac badawczych i literaturze ogólnodostępnej. Substancji opisywanych na blogu nie należy traktować jako lekarstw lub produktów farmaceutycznych stosowanych w procesie leczenia chorób. Głównym celem wpisów jest propagowanie zdrowego trybu życia i zbilansowanej diety.

Wszelkie informacje zawarte na blogu objęte są prawami autorskimi majątkowymi. Prawa autorskie przysługują Pharmovit Dystrybucja Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Płocku przy ulicy Kostrogaj 9D. Wszelkie kopiowanie całości bądź części informacji zawartych na blogu bez uprzedniej pisemnej zgody Pharmovit Dystrybucja Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest zabronione.