Andrographis paniculata – poznaj działanie brodziuszki wiechowatej

Brodziuszka wiechowata (Andrographis paniculata) rośnie w południowej i południowo-wschodniej Azji. Tradycyjnie wykorzystywano jej liście i korzenie m.in. w infekcjach wirusowych i pasożytniczych, chorobach wątroby, cukrzycy, zakażeniach skóry czy zatruciach. [1]

Poza Azją brodziuszkę możemy spotkać już raczej w przetworzonej formie – w postaci suplementów diety. Z szerokiej listy jej tradycyjnych zastosowań potwierdzono tylko niektóre.

Czytaj dalej i dowiedz się, za jakie właściwości cenimy ekstrakty pozyskiwane z A. paniculata.

Andrographis paniculata a odporność – właściwości brodziuszki wiechowatej

Każdy z nas choć raz zmagał się z objawami infekcji – bólem gardła, kaszlem, katarem czy gorączką. Za część tych dolegliwości odpowiada stan zapalny, który rozwija się podczas walki organizmu z zakażeniem.

Brodziuszka wiechowata zawiera andrografolid. Jego właściwości wiążą się między innymi z oddziaływaniem na jedno z białek regulujących reakcję zapalną (konkretnie NF-κB). Co dokładnie odkryto? W doświadczeniach andrografolid ograniczał jego aktywność. W efekcie reakcje zapalne i ich skutki były mniej nasilone. [2]

Jednak czy takie działanie wiąże się z korzyściami, które są dla nas faktycznie odczuwalne? Nad tym aspektem również się pochylono.

A. paniculata przy przeziębieniu – czy może łagodzić objawy?

Ekstrakt z brodziuszki może zmniejszać uciążliwość objawów przeziębienia. Pozytywne wyniki dotyczą przede wszystkim dolegliwości pojawiających się podczas infekcji górnych dróg oddechowych (m.in. kaszlu, kataru i bólu gardła). [3, 4] W przeglądzie badań z 2025 roku wskazano również, że przyjmowanie ekstraku z A. paniculata można rozważyć jako naturalne wsparcie w leczeniu COVID-19. [5] Zaobserwowano, że poprawa może pojawić się już w pierwszych dniach suplementowania ekstraktu. [3-6]

Czy brodziuszka wiechowata może chronić przed przeziębieniem?

Dotąd mówiliśmy o przyjmowaniu ekstraktu z A. paniculata podczas przeziębienia. W badaniach zwracano jednak uwagę na dodatkowy aspekt – profilaktykę.

Czy regularna suplementacja (np. w sezonie infekcyjnym) może zmniejszać ryzyko zachorowania?

Badanie jest ciekawe, ponieważ sprawdzano w nim efekt bardzo bliski oczekiwaniom osób zainteresowanych suplementacją w celu wsparcia odporności. Pod tym względem wyniki są obiecujące.

Suplementacja A. paniculata we wsparciu wątroby

Czy wiesz, że gorzki smak w ziołolecznictwie przywodzi na myśl działanie wspierające wątrobę? Wiele roślin bogatych w substancje goryczkowe ma właściwości żółciopędne i poprawiające przebieg procesów trawiennych.

O stosowaniu A. paniculata dla wsparcia wątroby więcej mogą powiedzieć nam wyniki badań z udziałem pacjentów.

●      Osobom z ostrym zapaleniem wątroby podawano wywar z rośliny i śledzono przebieg dolegliwości oraz wyniki badań krwi. U większości pacjentów objawy ustępowały, a stężenia bilirubiny i enzymów wątrobowych ALT oraz AST spadały. [9]

●      Sprawdzono też inny obszar – efekty działania u osób ze stłuszczeniem wątroby. Na kongresie Europejskiego Towarzystwa Badań nad Wątrobą w 2023 roku (EASL Congress) przedstawiono badanie, w którym uczestnicy przez trzy miesiące przyjmowali kapsułki z brodziuszką albo placebo. Wszyscy uczestnicy otrzymali również zalecenia dotyczące diety i stylu życia. W obu grupach poprawiały się parametry profilu lipidowego i prób wątrobowych, ale u osób stosujących brodziuszkę odnotowano lepsze efekty. [10]

Jest też mniej oczywisty wątek związany z chorobami wątroby. Nie dotyczy on doustnej suplementacji, jednak chcemy o nim wspomnieć, żeby w pełni przedstawić potencjał, jaki drzemie w A. paniculata.

Czy każdy może przyjmować preparaty z Andrographis paniculata?

Przed rozpoczęciem suplementacji zawsze należy skonsultować taką chęć z lekarzem lub dietetykiem klinicznym. Szczególną ostrożność powinny zachować:

●      kobiety starające się o dziecko, w ciąży i karmiące piersią;

●      osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe, przeciwpłytkowe lub obniżające ciśnienie – brodziuszka może nasilać ich działanie;

●      osoby z rozpoznaną chorobą wątroby lub nieprawidłowymi próbami wątrobowymi – suplementacja może być wsparciem w leczeniu, jednak najlepiej uzgodnić ją z lekarzem, który zna przebieg choroby, wyniki badań i aktualny stan zdrowia. [12]

Bibliografia

1. Hossain, M. S., Urbi, Z., Sule, A., & Rahman, K. H. (2014). Andrographis paniculata (Burm. f.) Wall. ex Nees: a review of ethnobotany, phytochemistry, and pharmacology. The Scientific World Journal, 2014(1), 274905.
2. Xia, Y. F., Ye, B. Q., Li, Y. D., Wang, J. G., He, X. J., Lin, X., … & Geng, J. G. (2004). Andrographolide attenuates inflammation by inhibition of NF-κB activation through covalent modification of reduced cysteine 62 of p50. The Journal of Immunology, 173(6), 4207-4217.
3. Caceres, D. D., Hancke, J. L., Burgos, R. A., Sandberg, F., & Wikman, G. K. (1999). Use of visual analogue scale measurements (VAS) to asses the effectiveness of standardized Andrographis paniculata extract SHA-10 in reducing the symptoms of common cold. A randomized double blind-placebo study. Phytomedicine, 6(4), 217-223.
4. Saxena, R. C., Singh, R., Kumar, P., Yadav, S. C., Negi, M. P. S., Saxena, V. S., … & Amit, A. (2010). A randomized double blind placebo controlled clinical evaluation of extract of Andrographis paniculata (KalmCold™) in patients with uncomplicated upper respiratory tract infection. Phytomedicine, 17(3-4), 178-185.
5. Prabhakornritta, P., Waranuch, N., Fuangchan, A., Srikham, K., Boonpattharatthiti, K., Barnig, C., … & Dhippayom, T. (2025). Exploring the clinical effects of Andrographis paniculata-derived compounds, its extract, or derivatives for the treatment of COVID-19: a systematic review and meta-analysis. Frontiers in Pharmacology, 16, 1598255.
6. Raj, J. P., Maurya, M. R., Nair, N., Marfatia, H., Hadaye, R., & Gogtay, N. J. (2023). Efficacy and safety of AP-Bio®(KalmCold®) in participants with uncomplicated upper respiratory tract viral infection (common cold)− A phase III, double-blind, parallel group, randomized placebo-controlled trial. Complementary Therapies in Medicine, 73, 102934.
7. Caceres, D. D., Hancke, J. L., Burgos, R. A., & Wikman, G. K. (1997). Prevention of common colds with Andrographis paniculata dried extract. A pilot double blind trial. Phytomedicine, 4(2), 101-104.
8. Zhang, X., Wu, H., Yu, X., Luo, H., Lu, Y., Yang, H., … & Wang, Z. (2018). Determination of bitterness of Andrographis herba based on electronic tongue technology and discovery of the key compounds of bitter substances. Molecules, 23(12), 3362.
9. Bhaisare, S., Pathak, S., Ajankar, V. V. (2023). Physiological activities of the king of bitters (andrographis paniculata): a review. Cureus, 15(8).
10. Nandekar, S., Kumar, S., Yadav, D., Sen, B., & Gadge, P. (2023). A randomized controlled trial of kalmegh supplementation on non-alcoholic fatty liver disease. Journal of Hepatology, 78, S830.
11. Siripipattanamongkol, C., Thampanya, V., Sirijanchune, P., Chueamuangphan, N., & Khunkitti, W. (2025). Efficacy of Topical Andrographis Paniculata Extract for Pruritus in Chronic Liver Disease: A Randomized, Placebo-Controlled Trial. Siriraj Medical Journal, 77(7), 476-483.
12. National Institutes of Health. (2025). Dietary supplements for immune function and infectious diseases. Pobrane z: https://ods.od.nih.gov/factsheets/ImmuneFunction-HealthProfessional/

Celem wpisów na blogu jest przedstawienie informacji, poglądów, opinii opartych na wynikach prac badawczych i literaturze ogólnodostępnej. Substancji opisywanych na blogu nie należy traktować jako lekarstw lub produktów farmaceutycznych stosowanych w procesie leczenia chorób. Głównym celem wpisów jest propagowanie zdrowego trybu życia i zbilansowanej diety.

Wszelkie informacje zawarte na blogu objęte są prawami autorskimi majątkowymi. Prawa autorskie przysługują Pharmovit Dystrybucja Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Płocku przy ulicy Kostrogaj 9D. Wszelkie kopiowanie całości bądź części informacji zawartych na blogu bez uprzedniej pisemnej zgody Pharmovit Dystrybucja Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest zabronione.